Tiếp theo Công văn số 276/TY-DT ngày 10/02/2025 của Cục Thú y (nay là Cục Chăn nuôi và Thú y) về việc cập nhật tình hình lưu hành vi rút Cúm gia cầm, Lở mồm long móng, Viêm da nổi cục, Dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP) và khuyến cáo sử dụng vắc xin, Cục Chăn nuôi và Thú y cập nhật tình hình lưu hành vi rút DTLCP thu thập từ các giám sát bị động và chủ động tại Việt Nam trong năm 2023 – 2025 và thông tin về các vắc xin phòng bệnh DTLCP đã được cấp phép lưu hành như sau:
1. Lưu hành vi rút DTLCP
Hiện nay, theo kết quả giám sát chủ động của Cục Chăn nuôi và Thú y và các nhà khoa học cho thấy tại Việt Nam đang lưu hành một số chủng vi rút DTLCP, đặc biệt là chủng độc lực cao có kiểu gien genotype II và genotype I+II;
Năm 2025, tổng số đã có 252 mẫu vi rút DTLCP được giải trình tự gien và xác định chủng vi rút bằng phương pháp rRT/PCR (191/252 mẫu), trong đó có 158/200 mẫu ở miền Bắc (chiếm 79%), 32/42 mẫu ở miền Trung và Tây Nguyên (chiếm 76%) và 6/10 mẫu ở miền Nam (chiếm 60%) thuộc chủng vi rút tái tổ hợp giữa genotype I và genotype II (chi tiết theo Phụ lục gửi kèm).
2. Vắc xin phòng bệnh DTLCP
Hiện nay, có 03 loại vắc xin thương mại phòng bệnh DTLCP được cấp phép lưu hành (tiêm phòng cho lợn thịt) gồm: Vắc xin NAVET-ASFVAC của Công ty Cổ phần thuốc thú y Trung ương NAVETCO (Công ty Navetco), vắc xin AVAC ASF LIVE của Công ty Cổ phần AVAC Việt Nam và vắc xin Dacovet-ASF2 của Công ty CP tập đoàn Dabaco. Đây là các vắc xin được chế từ chủng vi rút DTLCP nhược độc, có tác dụng phòng bệnh do vi rút DTLCP thuộc kiểu gien II (genotype II) gây ra và không có tác dụng phòng bệnh do vi rút DTLCP có kiểu gien khác gây ra.
3. Tổ chức thực hiện
a) Cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y các tỉnh, thành phố
– Khẩn trương tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch bệnh theo quy định của Luật Thú y, các văn bản hướng dẫn thi hành Luật, các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định số 972/QĐ-TTg ngày 07/7/2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Kế hoạch quốc gia phòng, chống bệnh DTLCP, giai đoạn 2020 – 2025); Công điện số 31/CĐ-TTg ngày 04/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai đồng bộ, quyết liệt, có hiệu quả các giải pháp phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm; Công điện số 109/CĐ-TTg ngày 26/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai đồng bộ, quyết liệt, có hiệu quả các giải pháp phòng, chống dịch bệnh DTLCP và các văn bản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
– Tổ chức thực hiện lấy mẫu giám sát lưu hành vi rút DTLCP trên địa bàn quản lý và gửi đến phòng xét nghiệm thuộc Cục Chăn nuôi và Thú y để xác định kiểu gien của vi rút DTLCP. Định kỳ tổng hợp, báo cáo kết quả giám sát để làm cơ sở khoa học cho việc lựa chọn, sử dụng vắc xin phù hợp.
– Chỉ sử dụng các loại vắc xin DTLCP đã được cấp Giấy chứng nhận lưu hành tại Việt Nam và tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất; việc sử dụng vắc xin phải phù hợp với tình hình lưu hành các chủng vi rút DTLCP trong thời gian gần đây, tình hình dịch bệnh DTLCP của địa phương. Tăng cường theo dõi hiệu lực ngoài thực địa, báo cáo phản ứng sau tiêm (nếu có) để cơ quan quản lý có cơ sở đánh giá hiệu quả của vắc xin.
– Việc phòng, chống dịch bệnh DTLCP chỉ đạt hiệu quả tốt khi thực hiện đồng bộ các biện pháp an toàn sinh học nghiêm ngặt trong chăn nuôi kết hợp với sử dụng vắc xin DTLCP dựa trên kết quả giám sát xác định kiểu gien vi rút. Các địa phương cần xác định công tác giám sát vi rút DTLCP và áp dụng biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi là nền tảng, còn tiêm vắc xin phòng bệnh DTLCP là công cụ hỗ trợ quan trọng để bảo vệ đàn lợn, giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi và ngành chăn nuôi lợn Việt Nam.
b) Các doanh nghiệp sản xuất vắc xin DTLCP tiếp tục chủ động phối hợp với các đơn vị thuộc Cục Chăn nuôi và Thú y và các cơ quan liên quan thường xuyên thực hiện giám sát đánh giá hiệu quả sau tiêm phòng, đánh giá hiệu lực các loại vắc xin; gửi kết quả đến Cục Chăn nuôi và Thú y.
Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc, đề nghị các đơn vị gửi văn bản về Cục Chăn nuôi và Thú y để phối hợp xử lý./.
Chi tiết về Công văn và danh sách lưu hành vi rút DTLCP tại Việt Nam năm 2023-2025 vui lòng xem tại đây.
