Đóng góp ý kiến vào Luật sửa đổi 15 Luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, các đại biểu kiến nghị bãi bỏ cấp lại, gia hạn giấy phép lưu hành thuốc thú y và cho phép nhập khẩu chính ngạch giống vật nuôi, xây nhà kiên cố trên đất nông nghiệp với một số vật nuôi đặc thù.
Kiến nghị bỏ gia hạn, cấp lại giấy lưu hành thuốc thú y
Theo đó, thực hiện Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng và trình Chính phủ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật: Luật Bảo vệ môi trường; Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật; Luật Chăn nuôi; Luật Đa dạng sinh học; Luật Đê điều; Luật Đo đạc và Bản đồ; Luật Khí tượng thủy văn; Luật Lâm nghiệp; Luật Phòng, Chống thiên tai; Luật Tài nguyên nước; Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo; Luật Thú y; Luật Thủy lợi; Luật thủy sản; Luật Trồng trọt.
“Việc xây dựng dự án Luật này là yêu cầu cần thiết, cấp bách nhằm mục tiêu vừa đảm bảo sớm hoàn thiện, ổn định hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, hợp Hiến, hợp pháp hoàn thành đúng thời hạn trong 2 năm theo chỉ đạo, yêu cầu của Quốc hội, Chính phủ. Dự án Luật vừa đảm bảo sửa đổi, bổ sung các quy định về đơn giản thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh; vừa đảm bảo sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật phù hợp với yêu cầu thực tiễn”, Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Ngọc Thạch khẳng định.
Tại hội thảo đã có 12 ý kiến đóng góp của các Hội, Hiệp hội, tổ chức quốc tế liên quan đến sửa đổi một số điều của 15 Luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Trong đó, “nóng” nhất là lĩnh vực chăn nuôi và thú y khi có tới 4 ý kiến tham gia đóng góp, đề nghị sửa đổi một số nội dung của Luật Thú y năm 2015 và Luật Chăn nuôi năm 2018.
Đóng góp ý kiến vào sửa đổi Điều 81 gia hạn giấy chứng nhận lưu hành thuốc thú y và Điều 82 cấp lại giấy lưu hành thuốc thú y tại Luật Thú y năm 2015, Chủ tịch Hội Thú y Việt Nam Nguyễn Thị Hương cho hay, đối với thuốc thú y khi đăng ký lưu hành đã được rà soát rất chặt chẽ các thủ tục cần thiết để được cấp giấy phép lưu hành. Trong quá trình doanh nghiệp vận hành để tổ chức sản xuất, kinh doanh thì điều kiện sản xuất các sản phẩm được đánh giá rất kỹ lưỡng, sau 5 năm đánh giá một lần.
“Khi đánh giá các tiêu chuẩn không thấp hơn đối với tiêu chuẩn đánh giá ban đầu nghĩa là các doanh nghiệp đảm bảo rất đầy đủ các điều kiện của tiêu chuẩn sản xuất. Một nhà máy sản xuất thuốc thú y theo tiêu chuẩn GMP – WHO và phòng thử nghiệm GLP, bảo quản, vận chuyển GSP- nghĩa là kiểm tra rất chặt chẽ”, bà Hương cho biết.
Chính vì vậy, bà Hương kiến nghị, giấy chứng nhận lưu hành thuốc thú y đã được cấp thì được “lưu hành mãi”. Trong trường hợp điều kiện sản xuất không đảm bảo được các quy định thì mới nên cấp lại. Hoặc trong trường hợp một số sản phẩm thay đổi, đặc biệt như vaccine thay đổi “chủ”, vấn đề kỹ thuật cần thiết thì mới tổ chức cấp lại.
Đề nghị cho phép nhập khẩu chính ngạch giống vật nuôi
Đối với Luật Chăn nuôi năm 2018, ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam cho hay nên sửa khái niệm “Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia” thành “Quy chuẩn”.
Theo ông Sơn, điểm nghẽn hiện nay, đó là theo quy định đối với giống mới chọn tạo trong nước, lần đầu hoặc giống mới nhập khẩu lần đầu về là phải qua khảo nghiệm. Nếu khảo nghiệm đối với gà, vịt, lợn thì rất nhanh. Còn đối với trâu, bò thì rất lâu… như vậy thì chúng ta đã bỏ qua cơ hội kinh doanh của các doanh nghiệp.
“Nước nhập khẩu giống đó đã chứng nhận, đảm bảo rồi thì có cần thiết khi về trong nước cần phải khảo nghiệm nữa không? hay lại chỉ cần đánh giá tác động môi trường và dịch bệnh. Vì vậy, nên bỏ qua khâu khảo nghiệm”, ông Sơn kiến nghị.
Ông Sơn cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của Luật Thú y và Luật Chăn nuôi hiện nay là sự chồng chéo trong quy định cấp phép, kiểm tra. Ví dụ, một doanh nghiệp muốn nhập khẩu sản phẩm thuốc thú y từ nước ngoài về phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện của Cục Chăn nuôi và Thú y cấp. Trong khi đó, muốn bán sản phẩm ra thị trường thì doanh nghiệp lại phải có một giấy phép nữa Chi cục Chăn nuôi và Thú y cấp tỉnh. Như vậy, vô hình chung là trùng lặp.
Điểm nghẽn thứ hai, đó là sự “không thống nhất” trong các quy định, tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa. Ví dụ, một doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi nhập khẩu Oxit kẽm, đã đáp ứng điều kiện, quy chuẩn về sản phẩm này nhưng khi đưa ra sản xuất thủy sản thì lại áp dụng theo tiêu chuẩn chất khoáng (trong đó, áp dụng hàm lượng kim loại nặng) cho nên không đủ điều kiện. Cũng là Oxit kẽm đó nhập về Cục Chăn nuôi và Thú y cho phép, còn Cục Thủy sản và Kiểm ngư lại không cho phép.
Điểm nghẽn thứ ba, quy định khoảng cách chăn nuôi tại Thông tư 18 năm 2023. Bất cập hiện nay đang đưa “khái niệm lẫn lộn” giữa khu dân cư, các cơ sở, cộng đồng, trường học, bệnh viện, công sở khoảng cách giống nhau. Nhưng trên thực tế hiện nay, điểm đang xảy ra khiếu kiện, kể cả các doanh nghiệp lớn vướng phải. Khái niệm “khu dân cư” như thế nào cũng không rõ, 1 hộ có phải là dân cư không? hay 10 hộ?. Khi doanh nghiệp xây dựng trang trại lớn, họ làm đường, xây lặp điện, sau đó 1-2 hộ kéo đến làm nhà ngay sát trại, rồi phát đơn kiện với lý do ô nhiễm, mùi. Ông Sơn đề nghị phải sửa ngay Thông tư số 18 năm 2023, phải tách khu dân cư thành một khu vực riêng.
Điểm nghẽn thứ tư, đó là nhập khẩu con giống. Hiện nay, nhu cầu nhập khẩu giống gà, trâu, bò sữa của Việt Nam rất lớn. Đặc biệt, giống gà lông màu từ Trung Quốc, tuy nhiên, giữa 2 nước chưa có Nghị định thư nhập khẩu chính ngạch. Cho nên xảy ra tình trạng nhập lậu, những năm qua, diễn ra phổ biến với số lượng tương đối nhiều từ Trung Quốc.
Điều này dẫn đến 2 vấn đề, một là mang mầm bệnh mới, vaccine không hiểu quả. Thứ hai là không kiểm soát được chất lượng, lứa thì được, lứa thì mất. Nuôi đến 22 tuần rồi không đẻ. Thay vì cấm nhập khẩu thì cần tháo gỡ, cho nhập khẩu chính ngạch, vì những con giống đó, trong nước chưa sản xuất được.
Cho phép xây nhà kiên cố trên đất nông nghiệp với một số vật nuôi
Bổ sung thêm liên quan đến khảo nghiệm giống vật nuôi khi nhập khẩu về trong nước, ông Nguyễn Văn Trọng – Phó Chủ tịch Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam cho hay, thời điểm này có thể bỏ khâu khảo nghiệm. Tuy nhiên, chỉ nên bỏ khảo nghiệm đối với gia súc, gia cầm. Nhưng phải khảo nghiệm đối với “động vật khác trong chăn nuôi”.
Theo ông Trọng, “động vật khác trong chăn nuôi” bao gồm cả côn trùng (ví dụ như ruồi lĩnh đen) vì vậy cần phải khảo nghiệm vì liên quan đến sức khỏe, an toàn dịch bệnh an toàn thực phẩm. Vì vậy, những đối tượng đó vẫn cần phải làm.
Cũng theo ông Trọng, muốn bỏ khảo khiểm đối với gia súc, gia cầm thì bắt buộc phải sửa Điều 26 Luật Chăn nuôi. Vì định nghĩa của việc khảo nghiệm nghĩa là bỏ đánh giá tác động xấu của đối tượng – đánh giá tác động môi trường. Môi trường, sức khỏe, lây truyền dịch bệnh thuộc về xây dựng Quy chuẩn Việt Nam.
Ông Trọng cũng cho hay, khó khăn đối với người chăn nuôi hiện nay là không được xây nhà kiên cố trên đất nông nghiệp. Trong khi đó, tới đây chúng ta hướng tới nuôi lợn trong nhà cao tầng. Vì vậy, nên sửa Điều 80 trong Luật Chăn nuôi, trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc cấp phép, từ đó, mới có thể triển khai mô hình.
Đối với chim yến, chúng ta có 32.000 nhà yến ở 40 tỉnh, thành phố (cũ), trong đó, 50% nhà yến kiên cố, điều này rất có để kiểm soát, cấp phép. Bây giờ cần phải điều chỉnh, trên đất nông nghiệp được xây nhà kiên cố đối với một số đối tượng vật nuôi.
Làm rõ thêm những kiến nghị của Hội Chăn nuôi Việt Nam liên quan đến thẩm quyền cấp lại, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y Phan Quang Minh cho biết, trong Nghị định 136 năm 2025 về Quy định phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường đã phân quyền cho địa phương.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai đã gặp vướng mắc, đó là, vừa qua, Việt Nam xuất khẩu cám gạo làm thức ăn chăn nuôi sang Trung Quốc thì thực hiện Nghị định thư ký giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Tổng cục Hải quan Trung Quốc, trong Nghị định thư quy định những cơ sở xuất khẩu phải được Cục Chăn nuôi và Thú y chứng nhận. Tuy nhiên, khi giao quyền cho địa phương cấp thì phía Trung Quốc không chấp nhận.
Theo ông Minh, để tháo gỡ vướng mắc, Cục đã điều chỉnh theo hướng “theo yêu cầu của nước nhập khẩu”. Ví dụ, nước nhập khẩu yêu cầu Cục Chăn nuôi và Thú y cấp thì Cục sẽ làm, còn không yêu cầu thì địa phương sẽ cấp.
Đối với những kiến nghị khác liên quan đến ngành chăn nuôi và thú y, ông Minh cho hay Cục sẽ tiếp thu, trong quá trình sửa đổi sẽ bổ sung, giải trình, trao đổi thêm để làm rõ.
Minh Ngọc
Nguồn: Báo Dân Việt
